چور-چؤر-چَوَر
اگر خیلی با کشاورزان و کشاورزی بیگانه نباشید احتمالا عبارات
« چؤؤر ئابؤن» را در شرق گیلان و « چَوَر ئاشؤن» را در غرب
گیلان به مفهوم «بایر شدن و کشت نشدن زمین» شنیده باشید.
در قسمتی از شعر « مام جعفر» زنده یاد شیون فومنی که در آن ترکیبی
از زبانهای گیلکی و فارسی به کار گرفته شده داریم " وختی دیهات
بنجاق ˇ برزیگره، چَوَر چرا واستی بجارش بره؟" یعنی "وقتی که
روستا سرمایه کشاورز است چرا باید زمینش بایر شود (و کشت نشود)" .
در شعر « دؤنی مو کئه ره خؤنم» زنده یاد محمد ولی مظفری
نیز داریم " دؤنی مو کئه ره خؤنم ، دؤنی مو کئه دؤخؤنم؟
اونی گه خو زورˇ جی چؤری گل ˇ نرم ئاکونه" یعنی " می دانی
من برای چه کسی می خوانم، می دانی من چه کسی را صدا
می زنم؟ کسی که با قدرت خود زمین (سفت) بایر را نرم می کند"
( گویا در ترانه ای که زنده یاد پوررضا از این شعر خوانده
این قسمت سانسور شده ! ). جالب اینجاست که در مازندران به نوعی
گیاه «چور» ( در بعضی گویش ها چایر، چور ˇ واش) می گویند
که در صورت کشت نکردن زمین به سرعت سطح زمین را می پوشاند.
تصاویر زیر مربوط به گیاه «چور» است که در « چؤری زمین»
می توان آن را پیدا کرد !
