حرف اضافه جی/جه / جا
حرف اضافه جی/جه / جا در گویشهای مختلف زبان
گیلکی ، معادل «از» و
«با (به وسیله)» در زبان
فارسی می باشد و بر اساس دستور زبان گیلکی به صورت
زیر در
جمله قرار می گیرد:
کویندر ِ جی بومئی؟ (واگردان:از کجا آمده ای؟)
ماشین ِ جی بؤشؤ (واگردان: با (به وسیله) ماشین رفت)
در گویشهای مختلف زبان گیلکی، تحت تأثیر زبان
فارسی گاهی آشفتگی هایی در دستور
ایجاد میشود که با
کمی دقت می توان از بروز آن جلوگیری کرد.
صورت آشفته: کتاب' جه من فگیفت.
فارسی واگردان: کتاب را از من گرفت.
صورت صحیح: کتاب' می جا فگیفت.
توضیح : در جمله آشفته علاوه بر اینکه جای "جه" و "من"
عوض شده، صورت ضمیر ملکی "می" نیز تبدیل به
فاعلی "من" شده است.
----------------------------
صورت آشفته: از کؤره دؤنی
فارسی واگردان: از کجا می دانی
صورت صحیح: کؤره جی دؤنی
-----------------------------
صورت آشفته: از اویه جی هنده وگردسی؟
فارسی واگردان: از آنجا دوباره برگشتی؟
صورت صحیح: اویه جی هنده وگردسی؟
----------------------------
صورت آشفته: یته از می رفیقان مره بؤگوت.
فارسی واگردان: یکی از رفیق هایم به من گفت.
صورت صحیح: یته می رفیقان مره بؤگؤت.
----------------------------
مورد آخر در کاربرد حرف اضافه «همرا/مره» است
که معادل «با» فارسی در گیلکی کاربرد دارد؛ هرچند
«همرا/مره» در گیلکی هم به مفهوم «همراهی» و هم
به مفهوم «به وسیله» به کار میرود، ولی طبق شواهد
به نظر میرسد مفهوم «به وسیله» در حرف اضافه
«جی/جه/جا» در زبان گیلکی اصیل تر باشد.
مثال برای «همراهی»:
ماکان، مازیار ِ همرا بؤشؤ (یعنی: ماکان با مازیار رفت).
مثال برای «به وسیله»
ورف ِ خؤیه همرا وؤرون.
ورف ِ خؤیه جی وؤرؤن.
(یعنی برف را با پارو ، جابجا کن(پارو کن))
در مثال آخر صورت اول اشتباه نیست ولی همانطور
که گفته شد، صورتی که در آن «جی» بکار رفته اصیل تر است.
+ نوشته شده در دوشنبه یازدهم شهریور ۱۳۹۲ ساعت 1:1 توسط فرهنگ
|